Użytkownik: Hasło: Rejestracja
Rozdział 7 - Księga Wiedzy

« Wstecz | |  7. Zbroja  | | Dalej »


Dobra zbroja była istotnym elementem techniki wojennej, ale nie była aż tak popularna, jak to się często wydaje. Po prostu była droga - w średniowieczu większość wojowników nie posiadała nawet kolczugi czy zbroi łuskowej; jeszcze trudniej było o hełm.

przeszywanica - gruba kurtka z kilku warstw materiału. Była dość istotnym elementem kolczugi czy innych zbroi, ale biedni wojownicy często używali jej jako jedynego środka ochrony.

zbroja skórzana - najprostsza i najsłabsza zbroja, czasem nabijana ćwiekami. W niektórych obszarach i czasach opanowano jednak techniki takiego utwardzania skóry, że traciła ona część swojej elastyczności, ale stawała się bardziej odporna na ciosy.

  Kolczuga z kapturem
kolczuga© Fot. Bill Fedun

 



  kolczuga - czyli pancerz kolczy, wynaleziona przez Celtów, była zbudowana z tysiecy metalowych kółek łączonych na różne sposoby.

Może mieć różną postać, od zwykłej koszulki, do długiej koszuli z kapturem i spodniami, często zaopatrzonej w rozcięcie pozwalające na jazdę konną (kolczugi przeznaczone dla jeźdźców były z reguły znacznie dłuższe). W XIII wieku zaczęła ustępować zbroi płytowej, choć często była używana razem z elementami płytowymi, często jako uzupełnienie na zgięciach. Pomimo, że zazwyczaj dosyć ciężka, zapewniała dużą swobodę ruchu i przewiewność. Zabezpieczała głównie przed bronią sieczną, a jeśli była podbita grubą przyszywanicą, również przed obuchową. Była też względnie tania.

zbroja lamelkowa (płytkowa) - złożona jest z setek powiązanych ze sobą i często nieregularnych blaszek - względnie prosta w wykonaniu i dość skuteczna. Czasami elementy lamelkowe dodawano do zbroi kolczych.

brygantyna (bechter) - zbroja złożona z dość dużych blaszek, łączonych w taki sposób, że siła uderzenia rozkłada się też na sąsiednie ogniwa. Jest to zbroja kryta, tzn. przykryta jest z wierzchu warstwą materiału.

zbroja łuskowa - zbroja na podkładzie ze skóry z przyszytymi lub przynitowanymi blaszkami, przy czym blaszki te zwykle zachodziły na siebie; zwykła zbroja łuskowa była nieco bardziej elastyczna od zbroi lamelkowych, a przy tym zapewniała nieco lepszą ochronę niż kolczuga (o ile coś nie odpadło), choć pozwalała na nieco mniejszą swobodę. Była dosyć ciężka.

Łuski
Łuski
© Fot. Bill Fedun

karacena - odmiana zbroi łuskowej; nazywano tak najlepsze (i używane w późniejszych wiekach) odmiany zbroi łuskowej. Kosztowały przynajmniej tyle, co zbroje płytowe, były też lżejsze od zwykłych zbroi łuskowych. Karacen używała m. in. polska husaria.

zbroja kryta - zbroja okrywana z wierzchu dodatkową warstwą materiału. Elementami metalowymi były zwykle płytki lub folgi; jako niepotrzebna, w końcu została ona wyparta przez zbroję białą (odkrytą).

zbroja płytowa - zbroja biała, której elementy stanowią duże płyty blachy, na przykład kirys (osłona dla tułowia). W skład zbroi płytowej wchodziły zazwyczaj: hełm, kirys (napierśnik oraz naplecznik) z fartuchem, obojczyk, opachy, naramienniki, nałokietniki, zarękawia, nabiodrka, nakolanniki, nagolenniki, rękawice i trzewiki.


  zbroja płytowa - zbroja biała, której elementy stanowią duże płyty blachy, na przykład kirys (osłona dla tułowia). W skład zbroi płytowej wchodziły zazwyczaj: hełm, kirys (napierśnik oraz naplecznik) z fartuchem, obojczyk, opachy, naramienniki, nałokietniki, zarękawia, nabiodrka, nakolanniki, nagolenniki, rękawice i trzewiki.

Elementy te były na zgięciach uzupełniane kolczugą lub (później) folgami - wąskimi, ruchomymi pasami metalu.

Średnia waga zbroi płytowej do walki pieszej to 25 kg. Elementów płytowych używano już od starożytności. Pełne zbroje płytowe rozpowszechniły się jednak dopiero w XV wieku; chociaż może "rozpowszechniły się" to nie najszczęśliwsze słowo - były bowiem niezmiernie drogie i tworzono je tylko na miarę. Prędko zaczęły być symbolem władzy i bogactwa: powstały odmiany turniejowe i ceremonialne. Znaczące różnice występowały też w zbrojach do walki pieszej i konnej.

 


  Pełna zbroja - 1) przyłbica; 2) obojczyk; 3) kirys (napierśnik); 4) naramiennik; 5) opacha; 6) nałokietnik; 7) zarękawie; 8) rękawica; 9) fartuch kirysu; 10) nabiodrek; 11) nakolannik; 12) nagolennik; 13) trzewik.
Zbroja płytowa


  Kilka różnych kirysów
Kirysy


    Obojczyk
Obojczyk
© Fot. Bill Fedun

 


  Rękawice
Rękawice
© Wykonanie i fot. Bill Fedun

hełm - znany był w wielu postaciach.

Wśród lżejszych hełmów, nie zakrywających dobrze twarzy, można wyróżnić hełmy łuskowe i kaptury kolcze, a także stożkowate szyszaki (niezbyt skuteczne, lecz efektowne); podobne hełmy stożkowe (zwane łebką, jeśli były wydłużone z tyłu); kapaliny z "kapelszowym" rondem, żebrowe i inne. Większość hełmów miała przynajmniej nosal (osłonę dla nosa), a niektóre także osłony polików.


  Hełm garnczkowy i przyłbica
Hełmy
© Wykonanie i fot. Bill Fedun

 

  Hełm prosty
Hełm
© Wykonanie i fot. Bill Fedun

 Lepiej chroniące hełmy to m. in. hełmy garnczkowe - niezbyt wygodne i bardzo zawężające pole widzenia i dziwaczne żabie pyski. Bardziej obłe salady, otwierane na bok armety oraz podnoszone do góry, drogie przyłbice były zaopatrzone w ruchome zasłony twarzy. Takie hełmy pojawiły się nieco później.

Hełmy zwykle były podbijane skórą albo uzupełniane kolczym kapturem - taka była na przykład misiurka.

tarcza - kolejny ważny element uzbrojenia, mogła mieć różny kształt i wielkość. Puklerze były to małe (ok. 30 cm), okrągłe tarcze, często stosowane przez łuczników. Duże, prostokątne tarcze to pawęże. Czymś pośrednim pomiędzy tarczą a elementem zbroi płytowej był karwasz - szeroka osłona przedramienia i łokcia. Nie popadajmy jednak w przesadę. Większość tarcz po prostu nie miała nazwy, bo jaki wojownik myślał o słowotwórstwie obijając kilka desek metalowym pasem?

Na koniec warto zaznaczyć, że dla potrzeb wojen tworzono często różne hybrydy, a swoją rolę odegrały także zwyczaje i zwykła, znana z dzisiejszych czasów moda. Swój udział w zakuwaniu się w blachy miały także konie - ich zbroja to inaczej ladrowanie. Była ona niemal tak samo różna, jak zbroja dla ludzi - choć rzadziej spotykana.

do góry




« Wstecz | |  7. Zbroja  | | Dalej »



Nasi użytkownicy napisali 76943 wiadomości na forum oraz dodali 441 publikacji.
Zapisało się nas już 1931

Ostatnio do paczki dołączył Eunike

 
Po stronie kręci się 5 osób: 0 zarejestrowany, 0 ukrytych, 5 gości.
 


       Dział RPG:

   •   System RPG Mythai Starter
   •   System RPG Mythai:
        •  Rozdziały:
               •   1 - Wprowadzenie
               •   2 - Dla niecierpliwych
               •   3 - Gra
               •   4 - Bohater
               •   5 - Walka
               •   6 - Magia
               •   7 - Księga Wiedzy
        •  Dodatki:
               •   A - Przedmioty
               •   B - Postacie i potwory
               •   C - Prowadzenie sesji
               •   D - Słowniczek
   •   Świat Mythai
   •   Pomoce
   •   Przygody
   •   Download podręczników RPG
   •   Humor
   •   Publikuj »
  
Strona główna | Mapa serwisu | Wersja tekstowa | O stronie | Podziękowania
Sponsoruj mythai.info | Informacje o prawach autorskich | Kontakt

© 2004 - 2016 Mariusz Moryl

Ten serwis wykorzystuje pliki cookie w celu ułatwienia identyfikacji użytkownika.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.
 
zamknij
Masz nowych listów.